قانون جهاني گرانش

مشهور است كه نيوتون از افتادن سيب از درخت الهام گرفت و قانون جهاني گرانش را كشف كرد . نيوتون نخستين پي برد كه نيرويي كه بر اشياء مجاور زمين وارد مي شود و سبب سقوط آنها مي گردد از نوع همان نيرويي است كه در منظومه شمسي بين خورشيد و سياره ها وجود دارد سپس نظر خود را تعميم داد و قانون جهاني گرانش را به صورت زير بيان كرد:

هر دو جسم يكديگر را با نيرويي جذب مي كنند كه با حاصل ضرب جرم هاي آنها نسبت مستقيم و با مجذور فاصله آن ها از هم نسبت معكوس دارد.

مثلا اگر دو جسم با جرم هاي m2 و m1 به فاصله r از يكديگر قرار گرفته باشند قانون جهاني گرانش درباره آن ها به صورت زير نوشته مي شود:

 F=G m1 m2 /r2

در اينجا G ثابت جهاني گرانش نام دارد كه نخستين بار توسط كاونديش محاسبه شد.

شدت ميدان گرانش

 شدت ميدان گرانش در هر نقطه از يك ميدان گرانش عبارت است از نيرويي كه بر واحد جرم واقع در آن نقطه وارد مي شود و آن را با g نمايش مي دهيم مثلا شدت ميدان گرانشي زمين در نقطه اي واقع بر سطح زمين به فرض اين كه تمام جرم زمين را در مركز آن متمركز فرض كنيم برابر است با:

 g=F/m =G M/R2 M

جرم زمين و R شعاع آن است.

اگر رابطه فوق را به صورت :

 M=g R2 /G

بنويسيم با اندازه گيري g ( شتاب ثقل ) و R شعاع زمين مي توانيم جرم زمين را محاسبه كنيم.

 شعاع زمين به روشهاي مختلف قابل محاسبه است كه يكي از ابتدايي ترين روشهاي اندازه گيري شعاع زمين منسوب به اراتستن است كه 240 سال قبل از ميلاد اين روش را به كار برد.

 به كتاب زير مراجعه كنيد : كتاب كار و راهنماي مطالعه دانش آموز - فيزيك 2 و آزمايشگاه انتشارات فاطمي مولفان : پزشبور - خليلي بروجني